Proudly Imperfect is een lifestyle merk & community dat vrouwen inspireert zichzelf te zijn, van zichzelf te houden en in zichzelf te geloven, zodat ze het leven kunnen creëren waar ze werkelijk naar verlangen en meer geluk, succes en vervulling kunnen ervaren. Op deze website vind je diverse content op het gebied van body(love), mind(set) en soul(food), voor jouw dagelijkse dosis Proudly Imperfect inspiratie! 

© 2018 Proudly Imperfect

Hoe word je minder streng voor jezelf?

Vermoeid loop ik de trap op. Een vlaag van teleurstelling overspoelt mij als mijn innerlijke criticus weer eens de kop opsteekt. “Je hebt niet hard genoeg gewerkt vandaag, zo behaal je nooit je doelen”. “Je moet echt meer je best doen hoor, anders is het zo zonde van je tijd” “Anderen werken nu ook hard, dus jij moet het ook doen,” “En oja, morgen moet je écht even harder sporten, vandaag was niet top.” 

Verdrietig besluit ik de boel de boel te laten, met het idee dat ik morgen extra hard aan de slag ga. 

Die avond lig ik onrustig in bed. Ik vraag mij af waarom ik toch zo streng voor mijzelf ben. Het is alsof er af en toe een strenge boze versie van mijzelf naast mij staat die flink veel kritiek levert op wat ik doe. En wat ik ook doe, het is vaak niet genoeg voor deze criticus in mij. Doodvermoeiend, én heel demotiverend. Want het geeft het gevoel dat ik niet genoeg uit het leven en uit mezelf haal….en dat zorgt voor onrust, stress en teleurstelling. Bovendien vermindert het je zelfvertrouwen, en kost het bakken met energie en vreugde.

O nee! Daar is die criticus weer 

Dit scenario was voor mij een aantal jaar geleden een dagelijkse deal. Hoewel ik er flink aan heb gewerkt en ik heb geleerd hier anders mee om te gaan,  steekt de criticus af en toe toch weer de kop op. Nu er zoveel onrust en onzekerheid heerst door Corona, merk ik dat deze criticus in mij weer veel ruimte in probeert te nemen. Ook van de week. De innerlijke criticus stak maandag flink de kop op, en dat bovenop de onrust die ik al voel. 

Niet echt fijn dus. Daarom besloot ik om een blog te schrijven over waarom we soms zo streng voor onszelf zijn. En bovenal; hoe je minder streng voor jezelf wordt. Als reminder voor mezelf, maar ook voor iedereen die zich hierin herkent en minder streng voor zichzelf wil worden. 

Minder streng voor jezelf zijn in een harde wereld 

In een wereld die draait op perfectie, om presteren en om bezit, is het een uitdaging om niet te streng voor jezelf te zijn. Vooral nu we een kijkje hebben in het ge-wel-di-ge leven van anderen, worden we strenger dan ooit voor onszelf. Want de wereld lijkt maakbaar te zijn, als je maar hard genoeg werkt. Dat idee krijgen we op school ook al mee: werk hard, wees braaf, presteer beter. Hoe beter je presteert en hoe strenger je voor jezelf bent, hoe meer je gewaardeerd en gerespecteerd wordt. DENKEN WE. 

Waarom ben je zo streng voor jezelf? 

Veel millennials, en dan vooral de hoogsensitieve millennials, zijn vaak erg streng voor zichzelf. Ze willen alles goed doen, geen fouten maken en niemand tekort doen. Waarom we dit doen is vaak terug te leiden naar onze jeugd. We zien bij mensen die niet erkend en bevestigd zijn in hun gevoel(igheid), dat ze een mate van hardheid voor zichzelf ontwikkelen. 

De niet lullen maar poetsen generatie

Dat zit zo. De na-oorlogse generatie, waar jouw ouders onder vallen, was gefocust op wederopbouw. Dit betekende dat er minder ruimte was voor het gevoel en voor kwetsbaarheid. Gewoon doorgaan en hard werken, was het motto in die tijd. Grote kans dat jouw ouders zo opgevoed zijn, en dit vervolgens ook in jouw opvoeding door hebben gegeven. Op school wordt het idee ‘niet lullen maar poetsen’ nog extra bevestigd.  

Vooral hooggevoelige kinderen kregen daardoor het idee dat ze niet goed genoeg waren als ze kwetsbaar waren of niet hard genoeg hun best deden. Vanuit een gevoel van afwijzing, werden ze extra streng voor zichzelf. Daarmee probeerden ze toch nog een beetje het gevoel te krijgen dat ze wel goed genoeg waren, en gewaardeerd werden. 

De ‘kritische ouder’ in jou

Deze ‘kritische ouder’ hebben we ‘geïnternaliseerd’. Dat betekent dat je het eigen hebt gemaakt. Je hebt vanuit je opvoeding overtuigingen ontwikkeld, (ideeën over jezelf en de wereld) die je nu als volwassene nog steeds met je meedraagt. Bijvoorbeeld “Ik ben niet goed genoeg als ik niet keihard werk”. “Ik mag niet rusten, anders ben ik niet succesvol.”

Dit soort overtuigingen worden in deze tijd nog eens extra bevestigd door wat we op social media en op tv zien: het succes en de ‘perfectie’ van anderen. De sportsessies, de resultaten van anderen, de rimpelloze huid en perfect gladde benen in commercials op tv….Als jij dan lekker even op de bank ligt en door social media scrollt in plaats van productief te zijn, kan dit het gevoel geven dat je niet goed genoeg bent. Het gevolg is dat je jezelf bekritiseert, en nog strenger voor jezelf wordt. 

Als je maar streng genoeg voor jezelf bent, word je succesvol?!

Een ander aspect waar we als millennials mee worstelen, is het idee van ‘de maakbaarheid van het leven’. We werden opgevoed met het idee dat alles mogelijk is, als je er maar hard genoeg voor werkt. Als je maar streng en hard genoeg voor jezelf bent, dan kom je er wel.

Uhhh what?! 

Begrijp me niet verkeerd, ik geloof dat je voor een groot deel je leven kunt vormen en dat je daar wel wat voor moet doen. Maar ik geloof niet dat dit ten koste van je gezondheid en geluk moet gaan. En ook niet dat het leven altijd koek en ei is of voor 100% te controleren is. Tegenslag hoort ook bij het leven, en niet alles loopt altijd zoals we hopen dat het loopt. Kijk maar nu naar de corona crisis. Niet echt een scenario waar jij en ik op hadden gehoopt, of wat we überhaupt aan hadden zien komen.

Een schop onder je kont

We zoomen even terug naar de innerlijke criticus. Wat is er nu zo slecht aan? Want het geeft je toch ook discipline of een schop onder je kont?

Ik denk dat als je té streng voor jezelf bent, het juist averechts werkt. Hoe strenger je voor jezelf bent, hoe meer je ‘jezelf straft’ als je iets verkeerd doet. Je martelt jezelf flink met zelfkritiek. En hoe meer je jezelf bekritiseert, hoe angstiger en minder zelfverzekerd en gelukkig jij je voelt. 

Je doet dan dingen vanuit angst om niet goed genoeg te zijn en om afgewezen te worden, in plaats vanuit een innerlijke positieve drive en plezier. En dat maakt een heel groot verschil in hoe jij in het leven staat en hoe jij je voelt. Want daardoor voelt het alsof je meer aan het overleven bent, dan voluit leeft. 

Gelukkig kan het ook anders. Je kunt leren om minder streng voor jezelf te worden. Maar hoe doe je dat? Want je bent het waarschijnlijk gewend om jezelf op een strenge manier toe te spreken en te bekritiseren. Veel strenger dan je voor anderen bent. Je vriendinnen maken fouten en dat is helemaal oké. Maar als jij een foutje maakt of niet hard genoeg werkt…Ojee, dan zijn de poppen aan het dansen en geeft de innerlijke criticus je zweepslagen met negatieve kritiek. Au…Hoogste tijd om de zweep weg te nemen, en de innerlijke criticus de baas te worden! 

Je innerlijke criticus leren herkennen

Het is helaas een illusie om te denken dat je er zomaar vanaf komt. Je komt er niet ineens vanaf, maar je kunt wel oefenen om langzaam wat minder streng voor jezelf te worden. 

Dat begint met het herkennen van de momenten waarop de criticus in jou weer eens opkomt. Op momenten dat dingen niet gaan zoals je had gehoopt of als je merkt dat je te perfectionistisch wordt en de lat te hoog legt, is de kans groot dat je jezelf te streng en negatief toespreekt.  

Als je dit herkent, sta daar dan even bij stil. Wat zeg je tegen jezelf? Welke gedachten zorgen ervoor dat je je zo voelt en zo streng gedraagt? 

Herkennen van je ’innerlijke criticus’, en wat ze zegt, is een eerste stap. Het geeft je namelijk de mogelijkheid om te oefenen met de 4 tegenhangers. -> Compassie, speelsheid en ontspanning en intenties.  

1. Compassie helpt om minder streng voor jezelf te worden 

Een manier om minder streng voor jezelf te worden is om te oefenen met compassie. Compassie betekent mildheid. Zie het als een liefdevolle en begripvolle manier van jezelf toespreken. Op het moment dat je de innerlijke criticus hoort en herkent, zet je er een compassievolle en bemoedigende gedachte tegenover. Zoals jij tegen je beste vriendin zou praten wanneer ze foutje maakt.

“Ik zie dat je teleurgesteld bent. Ik snap dat je je zo voelt, het is helemaal oké.” “Je hebt je best gedaan. Iedereen maakt weleens een foutje. Je leert hiervan en staat straks weer sterker op.”  

Een ander voorbeeld. Had je vandaag eigenlijk meer moeten doen van de criticus in jou? (H)erken dan dat stemmetje, en zet er vervolgens compassievolle gedachten tegenover:

Oke ik hoor je. Ik begrijp dat je wil dat ik harder werk, want het geeft het gevoel dat ik goed genoeg ben. Maar ik heb mijn best gedaan vandaag, en dat is al heel wat want ik voel me vandaag onrustig en bang. Het is een lastige tijd, dus ik doe wat ik kan. Morgen is weer een dag. Ik ben goed genoeg, ook als ik een dag minder presteer.” 

Zie het als een dialoog tussen ‘het strenge deel in jou’ gevoed door angst, en het vriendelijke deel in jou gevoed door vertrouwen en liefde. 

Het is best lastig om deze compassievolle gedachten toe te laten. Maar hoe vaker je hier mee oefent, hoe makkelijker het wordt. Het helpt daarbij om je gedachten uit te schrijven, zodat je dat kritische stemmetje in jou leert kennen. Analyseer het, en bekijk op welke momenten het opkomt. Hierdoor word je je bewust van de manier waarop je tegen jezelf spreekt. En ook in hoeverre deze gedachten realistisch en helpend zijn.  Door er voldoende helpende gedachten tegenover te zeggen en dit dagelijks te herhalen, krijgt dat kritische stemmetje steeds minder macht over jou. 

2. Speelsheid toelaten in je leven

Een andere manier om te oefenen om minder streng voor jezelf te worden is om jezelf uit te dagen vaker ‘het speelse kind’ in jou naar boven te laten komen. Daarmee bedoel ik dat je oefent om wat vaker te genieten en speelse dingen te doen, zonder dat er een doel aan vast zit. Precies zoals kinderen dat doen. Ze willen van nature spelen en genieten, zonder dat daar per se een resultaat aan verbonden zit. Ze zoeken in alles de mogelijkheid om dat te doen en kunnen intens genieten van het moment. Hierdoor brengen ze lichtheid met zich mee. 

Waar werd je als kind intens gelukkig van? Voor mij was dat bijvoorbeeld creatief zijn, steentjes zoeken op het strand, hutten bouwen. Natuurlijk hoef je niet op precies dezelfde manier vorm te geven aan deze speelsheid. Maar probeer een manier te vinden waarmee je de lichtheid en speelsheid ervaart in je leven. Juist op de momenten dat de innerlijke criticus de overhand probeert te nemen, is het een goede tegenhanger van deze zwaarte. 

3. Tijd maken voor zachtheid en ontspanning 

Op het moment dat de innerlijke criticus in jou opkomt, is de kans groot dat je lichaam verkrampt. Je trekt je schouders op, zet je kaken gespannen op elkaar en je ademhaling versnelt. Je zit in een stressreactie, waardoor je je emoties en signalen van je lijf negeert. 

De criticus in jou verhardt, verkrampt en verdooft. Om minder streng voor jezelf te worden helpt het om zachtheid tegenover deze verkramping te brengen. Dit bereik je door te ontspannen. Dat begint met bewust leren voelen. Want op de momenten dat jij te streng voor jezelf bent, ligt er waarschijnlijk een bepaalde angst of onzekerheid onder. De angst om bijvoorbeeld niet goed genoeg te zijn, de controle te verliezen of om te falen. 

In plaats van dit gevoel weg te duwen door streng voor jezelf te worden, helpt het om naar dit gevoel te kijken. Waar komt het vandaan? Waarom ben je zo bang om te falen of om controle  te verliezen? Geef ruimte aan deze emoties (hoe je dat doet lees je hier), én aan de onderliggende behoefte. 

Misschien voel je dat even ontspanning nodig hebt, of even wil bellen met een vriendin om te relativeren. Kijk hoe het haalbaar is om gehoor te geven aan die onderliggende behoeften, en ga daarna weer aan de slag met wat je wil doen. Je zult zien dat je dan veel effectiever en meer vanuit een flow dingen doet, omdat je niet meer verkrampt bent. 

“Minder streng voor jezelf worden betekent het idee loslaten dat je continu door moet werken om succesvol te zijn. Ook rust, ontspanning en plezier zijn belangrijke onderdelen van het bereiken van doelen. Het helpt je om weer in een ontspannen flow te komen, van waaruit je mooie dingen kunt creëren. Dingen die voortkomen uit het creatieve deel in jou, niet vanuit de angst om niet goed genoeg te zijn.”

4. Intenties in plaats van regels

Als je streng voor jezelf bent herken je waarschijnlijk ook wel die super lange to do lijstjes en regeltjes waar je je aan moet houden. Je legt de lat enorm hoog voor jezelf, en als je je er niet aan houdt word je nog strenger voor jezelf ter compensatie. Hiermee verlies je plezier in wat je doet, omdat het een ‘moetje’ wordt. (Lees hier waarom je zoveel moet van jezelf)

Dit brengt mij bij de laatste tegenhanger: intenties in plaats van regels. Probeer eens een tijdje al je regeltjes te vervangen door intenties. Hoe wil jij je voelen in het dagelijks leven? Vanuit welke kernwaarden wil jij leven? Wat is voor jou écht belangrijk? Bijvoorbeeld: “Vandaag is mijn intentie om vanuit rust en ontspanning te werken aan het realiseren van mijn droom”. 

Als bijvoorbeeld liefde, ontspanning of gezondheid belangrijk voor je zijn, kijk je per dag, per moment naar de mogelijkheden die je hebt om deze waarden te realiseren. Daarbij houd je rekening met hoe jij je voelt en met jouw behoeften. Hoe je je voelt en waar jij behoefte aan hebt kan namelijk elke dag verschillend zijn. 

Dit is heel anders dan strikt elke dag bepaalde regels moeten volgen. Je doet dingen dan veel meer omdat je het wil en omdat het belangrijk voor je is. Leven vanuit een intentie en waarden geven ruimte voor flexibiliteit en vertrouwen. Je leert de mogelijkheden zien in het moment om je intenties te realiseren. 

Leven vanuit intenties en waarden in plaats vanuit regels, maken je flexibeler en positiever. Je ziet de mogelijkheden van het moment, en leert het optimaal te benutten. Hierdoor doe je dingen veel meer vanuit rust en ontspanning, in plaats vanuit het moeten dat voortkomt uit de angst van de criticus in jou. 

Juist nu is het de tijd om minder streng voor jezelf te zijn. 

Nu je weet welke 4 tegenhangers je kunt toepassen, kun je oefenen met het minder streng worden voor jezelf. Juist nu in deze corona crisis, is het een goed moment om hiermee te oefenen. Want alles wat je van buitenaf houvast gaf, valt weg. Onzekerheid neemt toe en de angst om succes te verliezen is groter. De verleiding om extra streng voor jezelf te worden vanuit de angst om controle te verliezen, is in deze tijd extra groot. 

Veroordeel jezelf niet als je het een dagje even minder lekker gaat. Als je je overwhelmed voelt of minder presteert dan normaal. Probeer juist dan compassie, speelsheid, ontspanning en intenties toe te laten in je leven. Want laten we eerlijk zijn; deze corona periode is al heftig genoeg. Als je ook nog extra streng voor jezelf bent, maak je het voor jezelf nog zwaarder. Dus laten we juist nu samen oefenen om minder streng voor onszelf te worden. We are in this together;) 

Wil je meer tips om minder streng en minder perfectionistisch te worden? In mijn boek Proudly Imperfect lees je hier meer over.

Leave a Reply